13/03/2016 05:15:20 PM - Lượt xem: 468
Cơn hen phế quản thường xảy ra nhanh chóng, ở bất kỳ thời điểm nào ngay sau khi tiếp xúc với các yếu tố thuận lợi như phấn hoa, lông thú, khói thuốc lá, thuốc, thức ăn….Việc nhận biết sớm và xử trí cơn hen kịp thời làm giảm tỷ lệ nhập viện và các biến chứng cho bệnh nhân.

 

HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ CƠN HEN PHẾ QUẢN CẤP TẠI NHÀ

Cơn hen phế quản thường xảy ra nhanh chóng, ở bất kỳ thời điểm nào ngay sau khi tiếp xúc với các yếu tố thuận lợi như phấn hoa, lông thú, khói thuốc lá, thuốc, thức ăn….Việc nhận biết sớm và xử trí cơn hen kịp thời làm giảm tỷ lệ nhập viện và các biến chứng cho bệnh nhân.

hen phế quản

1. Dấu hiệu nhận biết cơn hen phế quản cấp

Cơn hen thường xảy ra đột ngột vào ban đêm và buổi sáng khi thay đổi thời tiết.Triệu chứng xuất hiện sớm thường là ngứa họng, ngứa mũi, chảy nước mắt, nước mũi, buồn ngủ, ho khan ho thành cơn. Cơn khó thở thường xuất hiện nhanh, lúc đầu bệnh nhân khó thở chậm, khó thở ra, phải ngồi dậy, kèm theo tiếng thở cò cử, khò khè, khó thở tăng dần. Cơn khó thở kéo dài 5- 15 phút, có khi hàng giờ, hàng ngày. Sau có thể nói khó, huyết áp tụt, có cơn ngừng thở hoặc thở chậm, vã mồ hôi, đau ngực, tím môi và đầu chi, rối loạn ý thức, nhịp tim chậm thậm chí tử vong.. .nếu không được xử trí. Cuối cơn khạc ra đờm trong, quánh, dính. Nếu nhận biết sớm và xử trí kịp thời các triệu chứng sẽ được cải thiện và cơn hen sẽ tự hết.

2. Hướng dẫn xử trí cơn hen tại nhà

- Khi dấu hiệu đầu tiên của cơn hen xuất hiện, việc làm ngay lúc đó là xác định và tránh xa (nếu có thể được) những yếu tố kích thích cơn hen xuất hiện, ví dụ như phấn hoa, lông thú vật, gián, mạt nhà, mùi khói thuốc lá, hóa chất...
- Sau đó sử dụng thuốc cắt cơn tùy theo mức độ cơn hen.
Nếu cơn hen phế quản nhẹ hoặc vừa (các triệu chứng chỉ xuất hiện khi hoạt động, khi gắng sức): Dùng ngay thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh (phổ biến nhất là Salbutamol,Terbutalin, Ventolin dạng hít, xịt).
- Xịt họng 1-2 nhát mỗi lần, nếu không đỡ có thể nhắc lại sau 10-20 phút.
Trường hợp bệnh nhân không thể tự sử dụng đúng cách bình xịt được như trẻ em, người cao tuổi thì phải dùng buồng đệm, hay sử dụng máy khí dung (ví dụ Salbutamol 5 mg/lần). Tiếp theo nới lỏng quần áo bệnh nhân và ngồi yên trong một giờ và theo dõi dấu hiệu: Khó thở, đau ngực,ho.
- Sau 20 phút, nếu các triệu chứng vẫn không giảm thì lặp lại lần 2 (2 nhát/lần)
- Theo dõi 20 phút tiếp, vẫn không giảm thì xử trí như cơn hen phế quản nặng
+ Nếu cơn hen phế quản nặng (Sau khi đã dùng thuốc giãn phế quản các triệu chứng vẫn không giảm hoặc nặng hơn, khó thở cả khi nghỉ ngơi): gọi điện ngay cho bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế, trong khi đó vẫn tiếp tục xịt thêm 2 liều thuốc giãn phế quản và uống 1 liều thuốc corticoid toàn thân.
+ Nếu cơn hen phế quản là rất nặng (Cơn ngừng thở và thở chậm, tím môi và đầu chi, rối loạn ý thức, vã mồ hôi, không thể đứng, không thể nói ): Thở oxy 40- 60% nếu có, uống ngay corticoid + xịt 2 - 3 liều thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh, gọi ngay cấp cứu, chuyển nhanh đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất.
Để tránh những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra, điều quan trọng nhất là bệnh nhân hãy nhớ mang theo bên mình thuốc cắt cơn dạng hít, xịt mọi lúc mọi nơi dù bệnh hen đã được kiểm soát hoàn toàn hay chưa. Bệnh nhân tuyệt đối không nên quá lạm dụng thuốc cắt cơn. Trong trường hợp cơn hen phế quản tái phát nhiều lần trong một tuần, điều này có nghĩa bệnh hen vẫn chưa được kiểm soát, khi đó bệnh nhân nên đến chuyên khoa hô hấp để khám, tư vấn và điều chỉnh liều thuốc điều trị duy trì phù hợp.Tuy nhiên cách xử trí hay nhất đối với cơn hen phế quản là không để cơn hen phế quản xảy ra. Vì vậy bệnh nhân cần tránh các yếu tố khởi phát cơn hen, sử dụng thuốc dự phòng bệnh hen theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa hô hấp, hãy giữ ấm vào màu đông và sống ở những nơi khí hậu thích hợp, tăng cường luyện tập thể dục hàng ngày, chủng ngừa cúm mỗi năm một lần, và tái khám định kỳ theo chỉ định.

Bác sĩ Võ Duệ (Thọ Xuân Đường)